การศึกษาพฤติกรรมแฟนบอล : งานวิจัยจากสมาคมฯ เพื่อส่งเสริมความนิยมของฟุตบอลไทย

15 เม.ย. 2019 10:02:00

1 month ago

House of Thai Football ตอนนี้ จะมาอธิบายถึงงานวิจัยที่สมาคมฯ จัดทำขึ้น เพื่อศึกษาพฤติกรรมของแฟนบอลในปัจจุบัน
Picture

ปฏิเสธไม่ได้ว่าแฟนฟุตบอลไทย คือส่วนสำคัญที่ผลักดันให้วงการฟุตบอลไทยเติบโตอย่างต่อเนื่องจนถึงปัจจุบัน กระแสท้องถิ่นนิยมซึ่งเกิดขึ้นจากการสนับสนุนสโมสรฟุตบอลท้องถิ่นของแฟนลูกหนังในแต่ละพื้นที่ เป็นปัจจัยสำคัญ ที่ช่วยเพิ่มมูลค่าของวงการฟุตบอลไทย ให้พัฒนาสู่ความเป็นมืออาชีพตามมาตรฐานสากลอย่างรวดเร็ว

ดังนั้น แฟนฟุตบอลจึงเป็นส่วนสำคัญที่จะช่วยให้วงการลูกหนังไทยก้าวต่อไปอย่างไม่หยุดยั้ง อย่างไรก็ตาม พฤติกรรมการรับชมฟุตบอลไทยของแฟนฟุตบอล ได้เปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็วตลอดช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นพฤติกรรมการรับชมฟุตบอล, การติดตามข่าวสาร รวมถึงปัจจัยที่ทำให้ติดตามกีฬาฟุตบอลไทย ไปจนถึงแนวความคิดในมุมมองต่างๆ ของแฟนบอลที่มีต่อวงการฟุตบอลไทย

ถือว่าเป็นความท้าทายของวงการฟุตบอลไทยในปัจจุบัน ที่จำเป็นต้องปรับตัวตลอดเวลา เพื่อเข้าใจพฤติกรรมของการบริโภคของแฟนฟุตบอลไทย  และเพื่อรักษาฐานความนิยม รวมถึงการสร้างกลุ่มผู้ชมหน้าใหม่ให้เข้ามาติดตามฟุตบอลไทยต่อไป

สมาคมกีฬาฟุตบอลแห่งประเทศไทยฯ จึงได้ทำการศึกษาความนิยมของการแข่งขันฟุตบอลไทยในมุมมองของผู้บริโภค เพื่อรับรู้พฤติกรรม และความคิดเห็นที่เปลี่ยนแปลงไปของแฟนบอล ต่อการแข่งขันฟุตบอลทีมชาติไทยและฟุตบอลไทยลีก  

โดยสมาคมฯ ได้ทำการศึกษาข้อมูลจากกลุ่มตัวอย่างที่หลากหลาย ทั้งแฟนฟุตบอลไทย, คนที่ไม่ใช่แฟนฟุตบอล ไปจนถึงกลุ่มคนที่เคยเป็นแฟนฟุตบอล ซึ่งปัจจุบันเลิกติดตามไปแล้ว เพื่อให้เข้าใจความคิดของคนไทยที่มีต่อฟุตบอลไทยอย่างรอบด้านที่สุด และนำข้อมูลที่ได้มาวิเคราะห์แผนการที่ทุกฝ่ายควรดำเนินการต่อไปในอนาคต

กลุ่มเป้าหมายหลัก และช่องทางการติดตาม

สำหรับกลุ่มผู้ชมของกีฬาฟุตบอลไทยในปัจจุบัน ส่วนใหญ่เป็นเพศชาย ซึ่งอยู่ในกลุ่มช่วงอายุไม่เกิน 39 ปี เป็นหลัก โดยส่วนใหญ่จะติดตามข่าวสารผ่านทางดิจิทัล ทีวี มาเป็นอันดับหนึ่ง ตามด้วยช่องทางของโซเชียล มีเดีย และเคเบิล ทีวี ซึ่งกลุ่มผู้ชมต่างจังหวัด จะเน้นติดตามข่าวสารจากช่องทางดิจิทัล ทีวีมากที่สุด ขณะที่แฟนฟุตบอลในเขตกรุงเทพฯ จะเน้นติดตามผ่านโซเชียล มีเดียเป็นหลัก

ขณะที่กลุ่มผู้ชมซึ่งเป็นเพศหญิง รวมถึงกลุ่มคนที่มีอายุมากกว่า 39 ปีขึ้นไป อาจไม่ใช่กลุ่มเป้าหมายหลักที่ติดตามกีฬาฟุตบอลไทย แต่กลุ่มคนเหล่านี้มีแนวโน้ม ในการซื้อสินค้าสนับสนุนสโมสร และสปอนเซอร์ มากกว่ากลุ่มผู้ชมหลักเสียอีก

นอกจากนี้อาจมีความกังวลถึงจำนวนผู้ชมในสนามที่อาจไม่เยอะมากเทียบกับช่วง 3-4 ปีก่อนหน้านี้ แต่จากการสำรวจพฤติกรรมของแฟนบอลได้พบว่า  ในปัจจุบันช่องทางการติดตามฟุตบอลไทยของแฟนบอล ไม่ได้มีแค่การซื้อตั๋วเข้ารับชมที่สนามแข่งขันเท่านั้น แต่การติดตามการแข่งขันผ่านการถ่ายทอดสด ทั้งทางโทรทัศน์และอินเทอร์เน็ต ก็ได้รับความนิยมไม่แพ้กัน

ช่องทางที่หลากหลายในการติดตามเกมการแข่งขัน สามารถตอบโจทย์ความต้องการของแฟนบอลที่ต่างกันไป บางส่วนอาจชื่นชอบบรรยากาศการชมเกมในสนามฟุตบอล อันเป็นเอกลักษณ์ของฟุตบอลไทยที่แตกต่างจากการรับชมฟุตบอลนอก จึงเลือกติดตามการแข่งขันด้วยการซื้อตั๋วเข้าชมในสนาม

ขณะที่แฟนบอลบางกลุ่มเลือกติดตามการแข่งขันผ่านหน้าจอโทรทัศน์ เพราะมีเทคโนโลยีต่างๆช่วงให้การรับชมสนุกขึ้น ขณะที่แฟนบอลอีกกลุ่มเลือกชมเกมผ่านทางอินเทอร์เน็ต เพราะมีจุดเด่นที่สามารถติดตามการแข่งขันได้หลายคู่พร้อมๆ กัน

เพื่อเป็นการสร้างความพึงพอใจ และตอบสนองความต้องการของแฟนบอล จึงได้มีการสำรวจความคิดเห็นจากแฟนบอลที่ติดตามทั้งฟุตบอลทีมชาติไทย หรือฟุตบอลไทยลีก เพื่อหาข้อมูลว่าปัจจัยใดที่แฟนบอลให้ความสำคัญ และมีผลต่อการเลือกติดตาม หรือไม่ติดตามวงการฟุตบอลในบ้านเรา

เหตุผลที่ติดตามฟุตบอลไทย

หนึ่งในประเด็นที่แฟนบอลให้ความพึงพอใจในปัจจุบัน คือคุณภาพของการถ่ายทอดสด ซึ่งหลายคนให้ความเห็นว่า การถ่ายทอดสดการแข่งขันฟุตบอลไทย ถือว่ามีคุณภาพทั้งในเรื่องการใช้เทคโนโลยีต่างๆ เข้ามาใช้ในการแข่งขัน ไม่ว่าจะเป็นภาพช้า หรือเทคโนโลยี VAR ซึ่งทำให้แฟนบอลสามารถรับชมเกมได้อย่างชัดเจนและมีอรรถรสมากขึ้น

นอกจากนี้แล้ว ช่องทางในการรับชมการถ่ายทอดสดผ่านโทรทัศน์ มีช่องทางซึ่งสามารถถ่ายทอดสดได้ครบทุกคู่การแข่งขัน ทำให้แฟนบอลมีทางเลือกที่หลากหลายในการติดตามรับชม

แม้ว่าการรับชมการแข่งขันฟุตบอลไทยผ่านการถ่ายทอดสด จะเป็นที่นิยมของแฟนบอลในปัจจุบัน ในทางกลับกัน แฟนบอลจำนวนไม่น้อย แสดงความเห็นว่าการรับชมฟุตบอลที่สนาม ไม่สนุกเท่ากับในอดีตด้วยเหตุผลหลากหลายปัจจัย

“สมัยก่อนกิจกรรมนอกสนามเยอะ แจกของเยอะ เดี๋ยวนี้มีแค่เชียร์ลีดเดอร์ตอนพักครึ่งแล้วก็จบ”เสียงสะท้อนสั้นๆ ของแฟนบอลรายหนึ่ง ซึ่งเป็นตัวแทนเสียงของแฟนบอลส่วนใหญ่ ที่มองว่าปัจจุบันบรรยากาศกิจกรรมที่สนามฟุตบอลของการแข่งขันไทยลีกในปัจจุบัน ไม่คึกคัก และเชิญชวนให้ไปที่สนามเท่ากับเมื่อก่อน

การจัดกิจกรรมของสโมสร และสปอนเซอร์ในวันที่มีการแข่งขัน ตามความเห็นของแฟนบอลนั้น ถือว่าเป็นสีสันที่จะขาดไม่ได้ ทำให้การชมฟุตบอลที่สนามสนุกมากขึ้น

ปัจจัยเรื่องค่าเข้าชมหรือค่าตั๋วก็มีส่วนเช่นเดียวกัน ซึ่งแฟนบอลหลายคนมองว่าปัจจุบัน ค่าตั๋วฟุตบอลไทยนั้นแพงเกินไป ทำให้บางครั้งหากสโมสรที่เชียร์ผลงานไม่ดี จึงไม่อยากเข้าไปดูในสนาม เพราะรู้สึกว่าไม่คุ้มกับเงินที่จ่ายไป

ขณะเดียวกันแฟนบอลบางส่วนให้เหตุผลว่า การไปชมเกมฟุตบอลที่สนามมีค่าใช้จ่ายหลายอย่าง ทั้งค่าตั๋ว ค่ากิน ค่าเดินทาง รวมแล้วหลายร้อยบาท ทำให้ไม่สามารถไปชมเกมที่สนามเป็นประจำได้ จึงอยากให้มีการลดค่าตั๋วในอนาคต

นอกจากนี้แล้วยังมีปัจจัยอื่น ที่ส่งผลต่อการตัดสินใจของแฟนบอล ในการเดินทางไปชมเกมที่สนาม ทั้งเรื่องคุณภาพของสิ่งอำนวยความสะดวกต่างๆ เช่น ความสะอาดของสนาม, เก้าอี้ หรือห้องน้ำ ความสะดวกด้านการเดินทางหรือที่จอดรถ เป็นต้น

ปัจจัยด้านสนามเป็นสิ่งที่แฟนบอลลงความเห็นว่ามีผลเป็นอันดับที่สอง ซึ่งมีอิทธิพลต่อการติดตามฟุตบอลไทย ในส่วนของปัจจัยที่สำคัญที่สุดคือเรื่องของความผูกพัน ระหว่างสโมสรฟุตบอลกับแฟนบอลในท้องถิ่น

จากการสำรวจพบว่าแฟนบอลไทย ต้องการให้ทีมฟุตบอลทั้งในระดับทีมชาติและสโมสร มีส่วนกับชีวิตประจำวันของแฟนบอลมากขึ้น ให้เป็นมากกว่าทีมกีฬา แต่มีส่วนร่วมในวิถีชีวิตของแฟนบอล

ความสัมพันธ์ระหว่างสโมสรและแฟนบอล

แฟนบอลจำนวนหนึ่งเปิดเผยว่า การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างสโมสรและแฟนบอลถือเป็นเรื่องสำคัญ เพราะหากแฟนบอลรู้สึกผูกพันกับทีม การเลิกติดตามทีมหรือติดตามฟุตบอลไทยเป็นเรื่องยากที่จะทำได้ แฟนบอลจำนวนไม่น้อยยังคงสนับสนุนทีมรักของตัวเองต่อไป แม้ผลงานแย่หรือตกชั้น เพราะมีความรักและผูกพันกับทีมฟุตบอล

อย่างไรก็ตาม แฟนบอลไทยในปัจจุบันมองว่า เรื่องความผูกพันระหว่างทีมฟุตบอลและแฟนบอล เป็นสิ่งที่หลายทีมมองข้ามในปัจจุบัน แฟนฟุตบอลหลายคนได้ออกความเห็นว่า สโมสรควรทำกิจกรรมร่วมกับท้องถิ่นมากกว่านี้ เช่นการจัดกิจกรรมพบปะพูดคุยระหว่างแฟนบอลกับนักฟุตบอล เพื่อให้รู้สึกเป็นส่วนเดียวกันมากขึ้น

รวมไปถึงการลงพื้นที่ตามโรงเรียนและแหล่งที่อยู่ของเยาวชน เพื่อสร้างความผูกพันกับคนในท้องถิ่นอย่างยั่งยืน และเป็นการปลูกฝังให้เยาวชนหันมาสนใจและติดตามกีฬา เป็นแรงบันดาลใจให้กับเด็กๆ ให้มีความฝันอยากก้าวขึ้นมาเป็นนักฟุตบอลไทยในอนาคต

นอกจากนี้แฟนบอลไทยยังมองว่า การทำกิจกรรมระหว่างสโมสรและแฟนบอล สามารถเป็นช่องทางในการประชาสัมพันธ์ของทีมได้ โดยแฟนบอลไทยในปัจจุบันมองว่า ทีมฟุตบอลไทยทั้งในระดับสโมสรและทีมชาติ ยังมีการประชาสัมพันธ์ที่น้อยเกินไป ทั้งช่องทางโทรทัศน์หรือโซเชียล มีเดียต่างๆ

แฟนบอลไทยจากกลุ่มสำรวจแสดงความเห็นว่า หลายสโมสรฟุตบอลไม่ค่อยประชาสัมพันธ์ข่าวสาร หรือโปรแกรมการแข่งขันของทีม ทำให้แฟนบอลไม่สามารถติดตามความเคลื่อนไหวของทีมได้อย่างทันท่วงที

โดยแฟนบอลบางส่วนให้คำแนะนำว่า อยากให้ทีมฟุตบอลไทยเอาตัวอย่างการประชาสัมพันธ์จากทีมฟุตบอลต่างประเทศ ซึ่งอัพเดตความเคลื่อนไหวอย่างรวดเร็ว ฉับไว ในหลากหลายช่องทาง

ทั้งนี้ สิ่งที่แฟนบอลไทยได้แสดงความเห็นว่า อยากให้เกิดขึ้นกับวงการฟุตบอลไทยในอนาคต คือเรื่องการสร้างความผูกพันระหว่างทีมฟุตบอลกับแฟนบอล, การทำกิจกรรมของสโมสรกับแฟนบอลทั้งในวันที่มีและไม่มีการแข่งขัน, การลดราคาตั๋วการแข่งขัน, การพัฒนาคุณภาพของสิ่งอำนวยความสะดวกที่สนามฟุตบอล, การประชาสัมพันธ์ข่าวสารที่รวดเร็ว และการยกระดับบุคลากรและมาตรฐานการเล่นของทีมให้เป็นมาตรฐานสากล

 

เขียน/เรียบเรียง : ณัฐนนท์ จันทร์ขวาง 
ที่ปรึกษา : พาทิศ ศุภะพงษ์